HỌC VIÊN ĐÁNH GIÁ
Home » Kinh Nghiệm Nhiếp Ảnh » Phơi sáng và tam giác phơi sáng trong nhiếp ảnh là gì?

Phơi sáng và tam giác phơi sáng trong nhiếp ảnh là gì?

Phơi sáng và tam giác phơi sáng là hai khái niệm mà bạn cần phải nắm rõ trước khi bắt đầu chụp ảnh. Nếu bạn là một người đam mê nhiếp ảnh, chắc hẳn bạn cũng đã biết 3 yếu tố điều khiển lượng sáng trong nhiếp ảnh cơ bản chính là khẩu độ, tốc độ, độ nhạy sáng. Ba yếu tố này kết hợp với nhau để tạo nên một khái niệm mới, khái niệm nâng cao trong nhiếp ảnh, đó là “Phơi sáng”. Vậy “Phơi sáng” là gì? “Tam giác phơi sáng” là gì? Lớp học nhiếp ảnh cơ bản tại Photolife sẽ giúp các bạn trả lời câu hỏi này và đồng thời cũng  giúp người chơi ảnh có thể vận dụng, sáng tạo để tạo ra những tác phẩm nghệ thuật ấn tượng và độc đáo nhất. Bạn là người đam mê nghệ thuật nhiếp ảnh và đang bước vào thế giới nhiếp ảnh đầy màu sắc, hẳn bạn sẽ gặp phải thuật ngữ phơi sáng và phải học cách tính toán 3 thông số của tam giác phơi sáng làm sao để có được những bức ảnh như ý nhất.

Phơi sáng và tam giác phơi sáng trong nhiếp ảnh

Phơi sáng

Phơi sáng là gì?

Phơi sáng là tổng lượng ánh sáng được phép lọt vào môi trường chụp ảnh trong suốt quá trình chụp một bức ảnh, trong đó môi trường chụp ảnh được hiểu là chip cảm biến trên máy ảnh kỹ thuật số hoặc các hạt hóa học màu bạc trên máy ảnh phim. Phơi sáng và tam giác phơi sáng trong nhiếp ảnh là gì? Đa phần các máy ảnh kỹ thuật số ngày nay đều được trang bị một loạt các chế độ chụp tự động mà máy ảnh sẽ quyết định tất cả các thiết lập sẵn, bạn chỉ cần giơ máy lên ngắm và chụp. Đây là một cách tuyệt vời để bắt đầu chụp ảnh, nhưng đó không phải là mục tiêu của nhiếp ảnh, vì nó không thể hiện được khả năng sáng tạo và cảm xúc của người chụp ảnh, cho dù ảnh chụp bằng chế độ tự động cũng có nhiều bức ảnh đẹp. Nhưng để bạn có thể thực sự gia nhập thế giới nhiếp ảnh thì nên tìm hiểu cách thiết lập bằng tay các thông số chụp ảnh. Trong nhiếp ảnh, “phơi sáng”  là một thuật ngữ được dùng để đánh giá một bức ảnh có bị thừa sáng hay thiếu sáng không. Một bức ảnh có mức phơi sáng chính xác là bức ảnh gây được cảm xúc “đẹp” với mắt người xem và chủ đề của bức ảnh được nhận ra rõ rệt. Với thực tế ánh sáng trong tự nhiên và cả ánh sáng nhân tạo đều biến đổi trong từng hoàn cảnh chụp, máy ảnh đôi khi không tính toán được mức phơi sáng phù hợp, khi đó bạn sẽ cần phải tự tay điều chỉnh để bù phơi sáng, hay bù sáng Nhiệm vụ của bạn khi chụp ảnh là tìm ra một mức phơi sáng phù hợp với hoàn cảnh chụp. Một chủ đề được chiếu sáng bởi ánh nắng mặt trời giữa trưa trên một bãi biển sẽ sáng hơn 4000 lần so với cùng một chủ đề được chiếu sáng dưới ánh trăng. Để hỗ trợ bạn, máy ảnh cung cấp cho bạn các giá trị phơi sáng (exposure value, viết tắt là EV) dùng để đo độ sáng. Trên các máy ảnh, 1 EV = 0 có nghĩa là hình ảnh được phơi sáng trong 1 giây ở tiêu cự f1, mỗi một nấc điều chỉnh lên xuống sẽ tăng hoặc giảm độ sáng. EV =1 sẽ tăng gấp đôi độ sáng so với EV=0, EV=3 tăng 8 lần độ sáng, EV=-2 là giảm 1/4 độ sáng… Cứ mỗi một nấc điều chỉnh EV được gọi là một “stop”. Và “stop” cũng dùng để nói về mỗi một nấc điều chỉnh trong các thiết lập của “tam giác phơi sáng”.

Tam giác phơi sáng

Tam giác phơi sáng là gì?

Tam giác phơi sáng là khái niệm dùng để chỉ 3 yếu tố liên quan mật thiết đến việc phơi sáng một bức ảnh, đó là độ nhạy sáng, tốc độ màn trập, khẩu độ. Hướng dẫn cách chụp ảnh có tia nắng mặt trời hay nhất2   Khẩu độ : là độ mở của ống kính được điều chỉnh to hoặc nhỏ để cho ánh sáng lọt vào cảm biến nhiều hay ít. Màn trập: là cánh cửa cho phép ánh sáng đi vào cảm biến, cửa mở lâu hay nhanh cũng sẽ tác động đến lượng ánh sáng được phép đi vào cảm biến. ISO: là thông số cho biết độ nhạy cảm với ánh sáng của phim trong máy ảnh, nhưng với máy ảnh kỹ thuật số nó dùng để chỉ lượng thông tin về ánh sáng thu thập được bởi bộ cảm biến, có thể dễ dàng điều chỉnh bằng một bánh xe xoay. Ba thông số trên có liên quan mật thiết với nhau, khi bạn điều chỉnh thông số này thì bắt buộc hai thông số kia cũng phải điều chỉnh theo, và thường là máy ảnh sẽ tự động làm việc này. Làm thế nào để điều chỉnh chính xác được ba thông số này để cho ra một bức ảnh có độ sáng thích hợp là cả một nghệ thuật và đó chính là điều thể hiện sự sáng tạo cũng như “đẳng cấp” của mỗi nhiếp ảnh gia.

Tam giác phơi sáng  tác động lên ảnh chụp như thế nào?

Chúng ta sẽ đi tìm hiểu rõ hơn về tam giác phơi sáng, hãy hình dung qua hai hình ảnh sau đây: Cửa sổ: Hãy tưởng tượng máy ảnh của bạn giống như một cửa sổ với những cửa chớp mở và đóng. Khẩu độ là kích thước của cửa sổ. Nếu nó lớn hơn thì nhiều ánh sáng được lọt qua và căn phòng sáng hơn. Tốc độ màn trập là lượng thời gian mà các cửa chớp của cửa sổ đang ở trạng thái mở. Bạn càng để mở cửa sổ bao lâu thì ánh sáng càng được tràn vào phòng bấy lâu. Bây giờ, tưởng tượng rằng bạn đang ở trong phòng và đang đeo kính râm, đôi mắt của bạn trở nên kém nhạy với ánh sáng đi vào, giống như cảm biến nằm trong máy ảnh (ISO thấp). Có một số cách để tăng lượng ánh sáng trong phòng (tức bên trong máy ảnh): bạn có thể tăng thời gian cửa chớp mở cửa (giảm tốc độ màn trập, tức là màn trập mở lâu hơn), bạn có thể tăng kích thước của cửa sổ (tăng khẩu độ) hoặc bạn có thể cất cái kính râm đi (tăng ISO lớn hơn). Tắm nắng: Một cách khác để hình dung cách thức máy ảnh thực hiện phơi sáng, đó là tưởng tượng về cách thức mà một người muốn có một làn da rám nắng bằng cách tắm nắng. Để có một làn da rám nắng, mọi người thường chỉ đơn giản là nằm phơi mình dưới ánh nắng. Mức độ rám nắng của làn da sẽ giống như là độ nhạy ISO trong máy ảnh. Một số người sẽ nhạy cảm với ánh nắng mặt trời hơn những người khác, nên màu da của họ sẽ khác nhau. Tốc độ màn trập trong phép ẩn dụ này là khoảng thời gian bạn dành ra để phơi mình dưới ánh nắng mặt trời. Càng phơi nắng lâu thì da bạn càng rám hơn, và tất nhiên nếu phơi nắng quá lâu thì có thể bị cháy da, giống như bức ảnh của bạn sẽ bị dư sáng hoặc cũng có thể gọi là “cháy” vì có quá nhiều ánh sáng. Khẩu độ có thể xem như kem chống nắng mà bạn dùng cho làn da của bạn. Khi bạn dùng kem chống nắng ở cường độ cao và dày thì bạn giảm được lượng ánh sáng mặt trời xuyên qua làn da – và kết quả là ngay cả một người có làn da nhạy cảm cao có thể dành nhiều thời gian hơn dưới ánh nắng mặt trời (tức là giảm độ mở ống kính và bạn có thể làm chậm tốc độ màn trập và/hoặc giảm ISO). Cả hai hình ảnh ẩn dụ về cửa sổ và tắm nắng này không phải là hoàn hảo nhưng đều có thể minh họa sự liên kết của tốc độ màn trập, khẩu độ và ISO trên máy ảnh kỹ thuật số của bạn.

Chế độ phơi sáng như thế nào là hợp lý?

Hiện nay, máy ảnh DSLR như máy ảnh Canon cung cấp cho bạn nhiều tùy chọn để thay đổi mức độ phơi sáng, bạn cần biết cách điều chỉnh tam giác phơi sáng hợp lý trong từng hoàn cảnh và đúng với ý đồ của bạn khi chụp. Lựa chọn chế độ chụp nào hoàn toàn phụ thuộc vào kinh nghiệm và cả phong cách chụp ảnh của bạn. Bạn có thể sử dụng nút điều chỉnh EV trong chế độ P, S hoặc Tv hoặc A. Bạn không thể điều chỉnh EV để thực hiện các bức ảnh dư sáng hoặc thiếu sáng trong chế độ M, bởi bạn sẽ tự kiểm soát cả tốc độ màn trập và khẩu độ, máy ảnh không tính toán gì cho bạn cả. Program AE là chế độ phơi sáng tự động, đây là một tính năng hữu ích thường thấy trên máy ảnh DSLR. Chế độ này khác với chế độ tự động hoàn toàn , ở chỗ nó cho phép bạn khả năng để “ghi đè” lên các quyết định của máy ảnh, nghĩa là sau khi máy ảnh đã tính toán và chọn ra các thông số chụp, bạn vẫn có thể thay đổi thiết lập phơi sáng nếu bạn không thích các thiết lập mà máy ảnh đã chọn. Phơi sáng và tam giác phơi sáng trong nhiếp ảnh là gì? Ví dụ, nếu máy ảnh của bạn đã thiết lập ở khẩu độ f8, tốc độ 1/250 giây và ISO 200, nhưng bạn muốn có một khẩu độ lớn hơn, bạn có thể sử dụng nút chỉnh phơi sáng để thay đổi các thiết lập về khẩu độ f4 tốc độ 1/1000 giây. Mức độ phơi sáng của hai thiết lập này là như nhau, nhưng hiệu quả mang lại sẽ khác nhau. Trong chế độ ưu tiên khẩu độ, bạn chọn khẩu độ và máy ảnh của bạn sẽ tự động thiết lập tốc độ màn trập theo ISO. Bạn có thể kiểm soát tốc độ màn trập gián tiếp bằng cách thay đổi các mức ISO. Lưu ý, độ sâu trường ảnh Depth-of-field (DOF) rất quan trọng trong nhiếp ảnh phong cảnh. Thông thường bạn sẽ muốn toàn bộ nội dung của khung hình được lấy nét, và cách tốt nhất để làm điều này là để thiết lập khẩu độ nhỏ (như f16), ISO thấp (cho chất lượng hình ảnh cao). Nếu thiết lập này có thể dẫn tới một tốc độ màn trập quá thấp và khiến máy ảnh bị rung do tay cầm, bạn có thể nâng ISO cao hơn (để có tốc độ màn trập nhanh hơn) hoặc sử dụng chân máy. Trong máy ảnh số thường có chế độ mặc cảnh, ví dụ chế độ Landscape định sẵn để bạn lựa chọn khi chụp phong cảnh, tuy nhiên có một số lý do mà bạn nên dùng chế độ ưu tiên khẩu độ thay vì chọn chế độ Landscape: Bạn có thể áp dụng bù phơi sáng nếu máy ảnh chọn mức phơi sáng sai. Bạn có thể sử dụng các vào một điểm trong ảnh có DOF tối đa. Bạn có thể sử dụng một khẩu độ rộng để chụp cảnh quan có DOF rất hẹp. Khi chọn chế độ ưu tiên màn trập, bạn chọn tốc độ màn trập và máy ảnh của bạn sẽ tự thiết lập khẩu độ theo ISO. Bạn có thể kiểm soát khẩu độ gián tiếp bằng cách thay đổi ISO. Bạn nên sử dụng chế độ ưu tiên màn trập khi cầm máy ảnh bằng tay (các tình huống không mang theo chân máy). Nó sẽ cho phép bạn thiết lập một tốc độ màn trập đủ nhanh để ngăn hiện tượng rung máy, nếu cần tăng DOF thì bạn chỉ cần tăng ISO lênkỹ thuật lấy nét khoảng cách hyperfocal để tối đa hóa độ sâu trường ảnh. Điều này liên quan đến việc bạn phải chuyển ống kính sang chế độ lấy nét bằng tay và tập trung lấy nét. Một mẹo để học cách thiết lập tam giác phơi sáng, đó là bạn hãy đặt máy ở chế độ tự động hoàn toàn, chụp thử một vài kiểu và xem các thông số mà máy ảnh đã chọn, sau đó bạn hãy chuyển sang các chế độ chỉnh tay (có ký hiệu M, A, P, S) và thử thay đổi tăng/giảm các thông số đó để xem hiệu ứng xảy ra trên hình ảnh. Đối với những cảnh có độ tương phản cao (ví dụ: một bức tường với cửa sổ bên ngoài, hoặc hoặc dưới bóng râm của cây vào một ngày nắng), hãy chụp tự động một kiểu và tính toán xem bạn cần tăng hay giảm phơi sáng để có bức ảnh tốt hơn. Thông thường bạn chỉ cần tăng/giảm các thông số gần với mức mà máy ảnh đã tính toán. Để có những ảnh “high-key” hoặc “low-key”, hãy thử cố ý tăng hoặc giảm phơi sáng cao hoặc thấp hẳn, bạn sẽ ngạc nhiên với những hiệu ứng đạt được, mang lại những sắc thái mới cho ảnh chụp mà nếu chụp ở chế độ tự động sẽ không có được. Trên đây là những kiến thức cơ bản về phơi sáng và tam giác phơi sáng trong nhiếp ảnh. Hy vọng bài viết này phần nào giúp các bạn bổ sung vào kho kiến thức nhiếp ảnh của mình phong phú hơn. Thế giới nhiếp ảnh đa chiều và kiến thức nhiếp ảnh thì không có giới hạn, vì thế luôn có những điều mới mẻ luôn chờ đón các bạn khám phá thế giới đó. Chụp ảnh cũng giống như đi đánh giặc. Muốn đánh thắng giặc thì chúng ta phải có vũ khí, có vũ rồi thì cần phải học cách sử dụng loại vũ khí đó, rồi sau cùng mới triển khai kế hoạch đánh giặc. Còn chụp ảnh, yêu cầu đầu tiên là bạn phải có máy ảnh, sau đó bạn phải trau dồi kiến thức nền tảng về lĩnh vực nhiếp ảnh, sau khi trang bị đầy đủ từ máy ảnh tới kiến thức về nhiếp ảnh rồi thì bạn mới có thể bắt đầu con đường chinh phục đỉnh cao của nghệ thuật nhiếp ảnh của mình. Bạn đã có chiếc máy ảnh DSLR trên tay nhưng còn thiếu kiến thức cơ bản về nhiếp ảnh. Hãy nhanh tay đăng ký ngay khóa học nhiếp ảnh tại Trung tâm nhiếp ảnh Photolife để trang bị những kiến thức bổ ích nhất chỉ có tại Photolife.

PhotoLife được mọi người bầu chọn là địa chỉ học chụp ảnh uy tín hàng đầu Hà Nội

PhotoLife là nơi duy nhất có chương trình dạy học chụp ảnh đầy đủ và khoa học nhất. Giảng viên nổi tiếng trong giới nhiếp ảnh trực tiếp giảng dạy tại PhotoLife – Nhiếp ảnh gia nổi tiếng Ngô Xuân Phú Bên cạnh đó Photolife khuyến khích các bạn đăng ký thêm khóa học photoshop cơ bản để có cái nhìn sâu sắc hơn về nghệ thuật nhiếp ảnh và đồ họa. Chương trình học được đánh giá cao bởi quy trình “nắm vững lý thuyết – nâng cao kỹ năng – thực hành tỏa sáng”

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*

Scroll To Top
Bấm gọi ngay